SIFATLAR

(Het bijvoeglijk naamwoord)


Sífat: Özellik / nitelik belirten kelime.


kíyaslama dereceleri

(trappen van vergelijking)


kök artíklík derecesi en üstünlük derecesi

(grondwoord) (vergrotende trap) (overtreffende trap)

(kök + -er/-der) (kök + -st)


klein (küçük) kleiner(dahaküçük) kleinst(enküçük)

groot (büyük) groter (dahabüyük) grootst(enbüyük)

mooi (güzel) mooier (dahagüzel) mooist (engüzel)

dun (ince) dunner (dahaince) dunst (enince)

snel (hizlí) sneller(dahahizli) snelst (enhizli)

duur (pahali)duurder(dahapahali) duurst (enpahali)

ver (uzak) verder (dahauzak) verst (enuzak)

vs.

Yukarida da gördügünüz gibi, sifatlar artíklík derecelerinde

-er son ekini alírlar (kök + -er). Yalnizca -r ile biten

sifatlar -der son ekini alírlar (kök + der).

En üstünlük derecelerinde ise, sifatlar -st san ekini alirlar

(kök + -st).


Düzensiz sm fatlar:


goed (iyi) beter (daha iyi) best (en iyi)

graag (istekli) liever liefst

veel (çok) meer meest

weinig (az) minder minst

dichtbij (yakan) dichterbij dichstbij

dikwijls (sik sík) vaker vaakst


niteleyici sifatlar

(attributief gebruik van het bijvoeglijk naamwoord)


Niteleyici sifatlar direkt söz konusu olan ismin önüne gelir-

ler. Bu durumda sifatlar genelde -e son ekini alirlar.

Diger durumlarda sifatlar degisiklige ugramazlar (sífat'tan

sonraki ilk kelime isim olmadígí sürece, sífat'ta hiç bir

degisiklik olmaz) .


"-e" son eki için baslíca kurallar:


1. Harfitarifi "de" olan isimlerde, buna tüm isimlerin çogul

hali dahildir, sifatlar -e son ekini alirlar:


örnegin;


klein + e (kök + -e)


de auto araba

de kleine auto küçük araba

deze kleine auto bu küçük araba

een kleine auto küçük bir araba

kleine auto küçük araba

kleine auto's küçük arabalar

twee kleine auto's iki küçük araba

het huis (de huizen) ev, evler

die kleine huizen o küçük evler

deze kleine huizen bu küçük evler

kleine huizen küçük evler

drie kleine huizen üç küçük ev


kleiner + -e (artíklík derecesi + -e)


de auto

de kleinere auto . daha küçük araba

een kleinere auto . daha küçük bir araba

kleinere auto .

kleinere auto's . daha küçük arabalarvs.


2. Harfitarifi "het" olan isimler için asgídaki kurallar

geçerlidir:


*

het kleine huis het kleinere huis

(küçük ev) (daha küçük ev)


het kleinste huis

(en küçük ev)


*

dit kleine huis dat kleinere huis

(bu küçük ev) (o, daha küçük olan ev)


dat kleinste huis

(o, en küçük olan ev)


*


zijn kleine zusje zijn kleinere zusje

(onun küçük kiz (onun daha küçük olan kiz

kardesi) kardesi)


zijn kleinste zusje

(onun en küçük kiz kardesi)


Özet: Niteleyici sifatlar her zaman ismin önüne gelirler

(sífat'í isim takip eder). Bu durumda sif atlar genelde

-e son ekini alirlar.

Sífatlarín normal hali (kök) için geçerli olan kurallar,

sifatlarin artíklík dereceleri (kök + -er / -der) için

de geçerlidir.


DE

-e

de auto • araba

de oude auto • eski araba

oude auto's eski arabalar

deze oude auto bu eski araba

die oude auto o eski araba

jouw oude auto senin eski araban

Mehmets oude auto Mehmet'in eski arabasi

een oude auto eski bir araba

geen oude auto eski araba degil

welke oude auto hangi eski araba

ieder oude auto her eski araba vs.


HET


het huis

de oude huizen • eski evler

oude huizen

het oude huis eski ev

dit oude huis bu eski ev

dat oude huis o eski ev

die oude huizen o eski evler

mijn oude huis benim eski evim

Mehmets oude huis Mehmet'in eski evi vs.


"-e" son ekini almadan


oud huis eski ev

een oud huis bir eski ev

veel oud huis çok eski ev

welk oud huis hangi eski ev

elk oud huis her eski ev vs.


Not: Tam bir cümlede'de "niteleyici sifatlarin" yeri yine

aynídír. Direkt söz konusu olan ismin önünde bulunurlar.


Örnekler;

- Breda is een grote stad. (de stad)

- (Breda büyük bir sehirdir)


yüklemsel sífatlar


(predicatief gebruik van het bijvoeglijk naamwoord)


Yüklemsel bir sífat, fiil aracílígí ile özne'ye baglidir.


Yüklemsel sífatlarí isim takip etmedigi için degisiklige


ugramazlar (-e ekini almazlar). Kísacasí, sífat'tan sonraki


ilk kelime isim olmadígí sürece, sífat degisiklige ugramaz.


Not: Bu kural isim olarak kullanilan sífatlar için


geçerli degildir.


örnegin;


(de auto) (oud) (nieuw)


Wat voor auto heb je gekocht? Een oude of een nieuwe?


(Ne tür bir araba aldin? Eski mi yoksa yenimi?)


Sífat olrak kullanilan isimler, yüklemsel olrak kullaníla-

mazlar.

Böyle bir durumda "van" ilgeci kullanilir ve bu ilgeci söz

konusu olan madde'nin ismi takip eder.


(stenen)


De brug is van steen. Köprü tastandír.


(tastan yapilmis)


(wollen)


De trui is van wol. Kazak yündendir.


(yünden yapílmís)


(aluminium)


De ketel is van aluminium. Çaydanlík aleminyumdandír.


(aleminyumdan yapilmis) vs.


Îki farkla sahís veya sey (esya) karsílastíríldígí zaman